Soyuq havada yanacağa necə qənaət etməli: payız və qış üçün praktik məsləhətlər

Havalar soyuyanda bir çox sürücü eyni şeyi müşahidə edir: bak əvvəlkindən tez boşalır. Bu, təsadüf deyil. Soyuq mühərrik, sıx hava, qış rejimində işləyən isitmə və tez-tez qısa məsafəli gedişlər yanacaq sərfiyyatını artırır. ABŞ Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, soyuq havada xüsusilə qısa gedişlərdə yanacaq sərfiyyatı nəzərəçarpacaq dərəcədə yüksəlir. Yaxşı xəbər isə odur ki, sadə vərdişlərlə bu itkini xeyli azaltmaq mümkündür.

Soyuqda maşın niyə daha çox yanacaq yandırır?

Səbəbləri anlamaq qənaətin ilk addımıdır:

• Mühərrik gec qızır. Soyuq mühərrikdə yağ daha qatı olur, sürtünmə artır, idarəetmə bloku isə qarışığı zənginləşdirir.
• Qısa gedişlər. 5–10 dəqiqəlik yolda mühərrik optimal temperatura çatmağa macal tapmır.
• Təkər təzyiqi düşür. Hava soyuduqca təkərlərdəki təzyiq azalır, yuvarlanma müqaviməti artır.
• Əlavə yüklər. Arxa şüşənin isidilməsi, oturacaq isidiciləri, faralar və ventilyator elektrik enerjisi tələb edir, bu da generatora yük deməkdir.
• Sıx soyuq hava aerodinamik müqaviməti bir qədər artırır, xüsusilə trassada.

Mühərriki uzun müddət yerində qızdırmayın

Müasir injektorlu avtomobillərin əksəriyyətinə uzun müddət yerində qızdırma lazım deyil. Mühərriki işə salın, təxminən 30 saniyə–1 dəqiqə gözləyin və sakit sürüşlə yola çıxın. Mühərrik hərəkətdə yerində işləməkdən daha tez qızır. Boş işləmə rejimində avtomobil heç yerə getmədən yanacaq yandırır. İlk bir neçə kilometrdə kəskin qazdan və yüksək dövrələrdən çəkinin.

Gedişləri birləşdirin

Bazara, aptekə və poçta ayrı-ayrı vaxtlarda getmək əvəzinə, işləri bir səfərdə birləşdirin. Mühərrik bir dəfə qızdıqdan sonra növbəti dayanacaqlarda daha qənaətlə işləyir. Mümkünsə, ilk olaraq ən uzaq ünvana gedin ki, mühərrik yolda tam qızsın.

Təkər təzyiqini ayda bir yoxlayın

Payızda gecə-gündüz temperatur fərqi böyük olur və təkərlər tədricən təzyiq itirir. Təzyiqi soyuq təkərlərdə, yəni səhər yola çıxmazdan əvvəl yoxlayın. Düzgün rəqəm adətən sürücü qapısının yanında, yanacaq qapağının daxilində və ya istifadə kitabçasında göstərilir. Az şişirdilmiş təkər həm yanacaq sərfini artırır, həm də yaş və sürüşkən yolda idarəetməni pisləşdirir.

İsitmə və kondisionerdən ağıllı istifadə edin

• Salon isitməsini mühərrik qızdıqdan sonra tam gücə qaldırın, əvvəlində ventilyatoru aşağı sürətdə saxlayın.
• Oturacaq və sükan isidiciləri bütün salonu isitməkdən daha az enerji tələb edir.
• Şüşələr təmizləndikdən sonra arxa şüşənin isidilməsini söndürün.
• Kondisioner şüşələrin buğlanmasına qarşı faydalıdır, amma ehtiyac olmayanda onu söndürmək yanacağa qənaət edir.

Sakit sürün və sürəti sabit saxlayın

Kəskin start, gec və sərt əyləc ilə sürmək istənilən mövsümdə yanacağı ən çox israf edən vərdişlərdəndir. Yolu qabaqcadan izləyin, svetofora yaxınlaşanda qazı vaxtında buraxın və axınla bərabər hərəkət edin. Trassada, məsələn Bakı–Şamaxı və ya Bakı–Quba yolunda, sürəti sabit saxlamaq və həddindən artıq sürətdən qaçmaq sərfiyyatı nəzərəçarpacaq dərəcədə azaldır. Yaş və dumanlı havada bu, həm də təhlükəsizlik məsələsidir.

Artıq yükdən və “yay aksesuarlarından” qurtulun

Baqajda aylarla qalan lazımsız əşyalar, istifadə olunmayan dam baqajnikı və ya velosiped tutacağı avtomobilin çəkisini və hava müqavimətini artırır. Səyahət mövsümü bitdisə, onları çıxarın. Qış üçün lazım olanları isə saxlayın: buz qaşıyıcı, fənər, isti ədyal və kiçik ilk yardım dəsti.

Texniki baxımı təxirə salmayın

Yaxşı vəziyyətdə olan avtomobil daha az yanacaq yandırır. Soyuq mövsümdən əvvəl bunlara diqqət yetirin:

1. Mühərrik yağı: istehsalçının tövsiyə etdiyi özlülükdə yağ istifadə edin. Səhv seçilmiş qatı yağ soyuq startı çətinləşdirir.
2. Hava filtri: çirkli filtr mühərrikin “nəfəs almasını” çətinləşdirir.
3. Akkumulyator: zəif akkumulyator soyuqda çətin start və əlavə yük deməkdir.
4. Şamlar və alışdırma sistemi: nasaz şam yanmanı pisləşdirir və sərfiyyatı artırır.
5. Təkər tarazlığı və təkər sazlanması: yanlış sazlanma həm təkəri yeyir, həm də müqaviməti artırır.

Hibrid və elektromobil sahibləri üçün qeyd

Soyuq hava hibrid və elektrik avtomobillərinə də təsir edir: batareya soyuqda daha az səmərəli işləyir və salonun isidilməsi əlavə enerji aparır. Elektromobillərdə mümkünsə salonu avtomobil hələ şarjdayken əvvəlcədən qızdırın və oturacaq isidicilərindən daha çox istifadə edin.

Qısa xülasə: mühərriki uzun müddət yerində qızdırmayın, gedişləri birləşdirin, təkər təzyiqini yoxlayın və sakit sürün — bu dörd vərdiş qışda yanacaq xərclərinizi hiss olunacaq qədər azalda bilər.

Daha qənaətli avtomobil axtarırsınızsa, myauto.az-dakı avtomobil elanlarına nəzər salın.