Şinin üzərindəki yazıları necə oxumalı: ölçü, indekslər və istehsal tarixi

Payız gəldi və bir çox sürücü qış şinlərinə keçmək barədə düşünür. Mağazada və ya elanlarda şin seçərkən yan səthdəki rəqəm və hərflər ilk baxışda şifrə kimi görünür. Əslində bu yazıları oxumaq çox asandır və onlar sizə şinin ölçüsünü, nə qədər yük daşıya bildiyini, hansı sürətə uyğun olduğunu və hətta neçə yaşında olduğunu deyir. Bu bələdçi ilə növbəti alışınızda səhv etməyəcəksiniz.

Əsas ölçü: 205/55 R16 nə deməkdir?

Ən böyük yazı adətən belə görünür: 205/55 R16 91V. Gəlin onu hissə-hissə açaq:

• 205 – şinin eni, millimetrlə.
• 55 – profilin hündürlüyünün enə nisbəti, faizlə. Yəni yan divarın hündürlüyü enin 55%-i qədərdir. Bu rəqəm kiçildikcə şin daha “alçaq” olur, idarəetmə kəskinləşir, amma çuxurlarda rahatlıq azalır.
• R – radial konstruksiya. Bu gün minik avtomobillərinin demək olar ki, hamısında belədir.
• 16 – diskin diametri, düymə ilə.

Ən təhlükəsiz yol avtomobil istehsalçısının tövsiyə etdiyi ölçünü saxlamaqdır. Bu məlumatı sürücü qapısının yanındakı lövhədə, yanacaq qapağının daxilində və ya istifadəçi kitabçasında tapa bilərsiniz.

Yük indeksi və sürət kateqoriyası

Ölçüdən sonra gələn 91V iki ayrı məlumatdır. 91 yük indeksidir: hər rəqəm bir şinin daşıya biləcəyi maksimal çəkiyə uyğun gəlir (91 təxminən 615 kq deməkdir). V isə sürət kateqoriyasıdır – şinin uzun müddət dözə biləcəyi maksimal sürət. Ən çox rast gəlinən hərflər:

• T – 190 km/saat
• H – 210 km/saat
• V – 240 km/saat
• W – 270 km/saat

Yeni şin alarkən bu göstəricilərin zavod tövsiyəsindən aşağı olmamasına diqqət edin. Xüsusilə ağır krossoverlərdə və tez-tez dolu baqajla səyahət edənlər üçün yük indeksi vacibdir. Bəzən yanında XL və ya Reinforced yazısı olur – bu, gücləndirilmiş, daha çox yük götürən şin deməkdir.

Şin neçə yaşındadır? DOT kodunu oxuyun

Yan səthdə “DOT” ilə başlayan uzun kodun sonunda dörd rəqəm olur. Məsələn, 2423 o deməkdir ki, şin 2023-cü ilin 24-cü həftəsində istehsal olunub. Bu, xüsusilə işlənmiş şin alarkən çox faydalıdır: protektor yaxşı görünsə də, köhnə rezin zamanla bərkiyir, çatlayır və yol tutuşunu itirir.

Şin istehsalçılarının əksəriyyəti beş ildən sonra şinləri mütəxəssisə mütəmadi yoxlatmağı, yaşı çox olan şinləri isə protektordan asılı olmayaraq dəyişməyi tövsiyə edir.

“Yeni” deyə satılan şinin də istehsal tarixinə baxın – anbarda illərlə qalmış məhsul tam qiymətə dəyməyə bilər.

Qış üçün işarələr: M+S və qar dənəciyi

Bu mövsümdə ən vacib simvollar bunlardır:

• M+S (Mud and Snow – palçıq və qar) – istehsalçının özü tərəfindən qoyulan işarədir və şinin qarda müəyyən imkanları olduğunu bildirir. Lakin bu, şinin tam qış şini olduğuna zəmanət vermir.
• Üç zirvəli dağ və qar dənəciyi (3PMSF) – şinin qarda rəsmi sınaqdan keçdiyini göstərir. Quba, Qusar, Şahdağ və ya Qəbələ istiqamətində qışda tez-tez gedirsinizsə, məhz bu simvolu axtarın.

Bakı kimi yumşaq qışlı şəhərdə çox vaxt keçirənlər üçün 3PMSF işarəli mövsümsüz şinlər də kompromis variant ola bilər, amma dağlıq bölgələrdə həqiqi qış şinləri daha etibarlıdır.

Digər faydalı işarələr

• ROTATION və ox – şinin hansı istiqamətdə fırlanmalı olduğunu göstərir. Belə şinləri yanlış quraşdırmaq yaş yolda tutuşu pisləşdirir.
• OUTSIDE / INSIDE – asimmetrik şinlərdə hansı tərəfin çölə baxmalı olduğunu bildirir.
• TWI və ya kiçik üçbucaq – protektor yivlərinin içindəki aşınma göstəricilərinin yeri. Protektor bu çıxıntılarla eyni səviyyəyə enibsə, şinin vaxtı keçib.
• Run Flat (RFT, ROF, SSR) – deşildikdən sonra da qısa məsafəni məhdud sürətlə getməyə imkan verən şinlər.

Alışdan əvvəl qısa yoxlama siyahısı

1. Ölçü, yük indeksi və sürət kateqoriyası avtomobilinizə uyğundurmu?
2. DOT kodu ilə istehsal tarixini yoxlayın.
3. Qış üçün 3PMSF işarəsini axtarın.
4. İşlənmiş şində yan divarda çat, şişkinlik və yamaq olub-olmadığına baxın.
5. Dörd şinin eyni model və bərabər aşınmada olmasına çalışın.

Bir neçə saniyəlik diqqət həm pulunuzu, həm də yolda təhlükəsizliyinizi qoruyur.

Avtomobiliniz üçün uyğun şin və diskləri myauto.az-da ehtiyat hissələri elanlarında tapa bilərsiniz.