Onlayn elanla işlənmiş avtomobil alarkən fırıldaqçılardan necə qorunmalı

Onlayn elanlar avtomobil almağı xeyli asanlaşdırıb: evdən çıxmadan yüzlərlə variantı müqayisə etmək, qiymətləri izləmək və satıcı ilə dərhal əlaqə saxlamaq mümkündür. Lakin rahatlığın arxa tərəfi də var — fırıldaqçılar da elan saytlarından istifadə edir. Yaxşı xəbər budur ki, onların üsulları əksər hallarda təkrarlanır və bir neçə sadə qaydaya əməl etməklə riski ciddi şəkildə azaltmaq olar.

Həddən artıq ucuz qiymət — ilk siqnal

Bazar qiymətindən nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağı qoyulmuş avtomobil diqqəti dərhal cəlb edir. Fırıldaqçılar da məhz bunu hesablayır. Elana baxmazdan əvvəl eyni marka, model, il və yürüşə malik digər elanlarla müqayisə edin. Əgər fərq çox böyükdürsə, satıcıdan səbəbini soruşun. “Təcili xaricə gedirəm”, “boşanma prosesindəyəm” kimi emosional hekayələr özlüyündə yalan olmaya bilər, amma ehtiyatlı olmaq üçün kifayət qədər səbəbdir.

Avtomobili görmədən pul köçürməyin

Ən geniş yayılmış sxem “beh” və ya “bron” tələbidir. Satıcı deyir ki, maşına çox maraq var və onu sizin üçün saxlamaq üçün kartına kiçik məbləğ köçürməlisiniz. Pul göndərildikdən sonra satıcı adətən əlaqəni kəsir. Qayda sadədir:

• Avtomobili şəxsən görmədən və test sürüşü etmədən heç bir ödəniş etməyin.
• “Avtomobil başqa şəhərdədir, çatdırılma xidməti ilə göndərəcəyik” deyən satıcılara xüsusilə diqqətli olun.
• Satıcının göndərdiyi “təhlükəsiz ödəniş” və ya “çatdırılma şirkəti” linkləri saxta sayt ola bilər.

Kart məlumatlarınızı və SMS kodlarını heç kimə verməyin

Bu sxem həm alıcılara, həm də satıcılara qarşı işlədilir. “Pulu kartınıza köçürmək üçün” guya kartın arxasındakı kod, son istifadə tarixi və ya telefona gələn birdəfəlik SMS kodu istənilir. Unutmayın: pul almaq üçün bu məlumatlar heç vaxt lazım deyil. SMS kodu verdiyiniz anda hesabınıza giriş imkanı yaranır. Bank əməkdaşı adı ilə zəng edənlərə də eyni məlumatları deməyin.

Sənədləri və avtomobili diqqətlə yoxlayın

Görüş zamanı yalnız maşının vəziyyətinə deyil, sənədlərə də vaxt ayırın:

1. Qeydiyyat şəhadətnaməsindəki məlumatların satıcının şəxsiyyət vəsiqəsi ilə uyğun gəldiyinə əmin olun. Satıcı sahib deyilsə, bunun səbəbini və səlahiyyətini aydınlaşdırın.
2. Kuzov (VIN) nömrəsini sənəddəki nömrə ilə tutuşdurun. Nömrənin olduğu yerdə cızıq, qaynaq və ya boya izləri şübhə yaratmalıdır.
3. Yürüşü avtomobilin ümumi vəziyyəti ilə müqayisə edin: sükan, pedallar və oturacaqlar çox köhnəlibsə, amma göstərici aşağıdırsa, yürüş azaldılmış ola bilər.
4. Avtomobilin girovda olub-olmadığını, üzərində qadağa və ya borc olub-olmadığını rəsmi qaydada yoxlatmağa çalışın.

Texniki vəziyyəti etibarlı ustaya və ya diaqnostika mərkəzinə göstərmək kiçik xərcdir, amma böyük itkinin qarşısını ala bilər.

Təzyiq və tələskənliyə uymayın

Fırıldaqçının əsas silahı vaxtdır. “Bu gün qərar verməsəniz, başqasına satacağam”, “sabah qiymət qalxacaq” kimi ifadələr sizi düşünmədən hərəkət etməyə məcbur etmək üçündür. Dürüst satıcı alıcının yoxlama aparmasını anlayışla qarşılayır. Əgər satıcı ustaya baxdırmağa, sənədləri göstərməyə və ya görüşə gəlməyə etiraz edirsə, bu artıq cavabdır.

Görüşü təhlükəsiz təşkil edin

• Görüşü gündüz, insanların çox olduğu yerdə təyin edin və yanınızda bir tanış götürün.
• Böyük məbləğdə nağd pulu görüşə aparmayın; ödənişi sənədləşmə zamanı rəsmi qaydada, mümkünsə bank vasitəsilə edin.
• Satıcı ilə yazışmaları elan saytının daxilində və ya izlənilə bilən kanallarda aparın, ekran görüntülərini saxlayın.

Qızıl qayda: sənədlər rəsmiləşdirilməyənə və açarlar əlinizdə olmayana qədər pulu ödəməyin.

Satıcılar üçün də bir neçə məsləhət

Satıcılar da hədəfdir. Avtomobili görmədən “ödəniş etdim, ləğv olundu, fərqi geri qaytarın” deyən “alıcılara”, saxta ödəniş qəbzlərinə və sizi naməlum linkə keçməyə çağıran mesajlara diqqət edin. Pulun həqiqətən hesabınıza daxil olduğunu bank tətbiqindən özünüz yoxlayın, sənədləri yalnız bundan sonra təhvil verin.

Diqqətli olmaq avtomobil alışını çətinləşdirmir, əksinə, onu daha rahat və təhlükəsiz edir. Etibarlı variantlar axtarırsınızsa, myauto.az-da satılan avtomobillərə baxın və yuxarıdakı qaydaları əlinizin altında saxlayın.